Porusza się na wózku. Miała korzystać z windy "bez przeszkód". Ostatecznie zmieniła szkołę

AKTUALIZACJA z dnia 15.10.2026 roku: Artykuł pierwotnie zawierał stanowisko rodziny Antoniny oraz odpowiedzi szkoły PIANO, MOPS-u i Urzędu Miejskiego. Po publikacji mama dziewczynki przekazała redakcji dodatkowe wyjaśnienia i zakwestionowała część twierdzeń przedstawionych przez szkołę oraz MOPS. Uzupełniliśmy materiał o jej odpowiedź w tych konkretnych punktach. Nowe fragmenty oznaczyliśmy w tekście słowem „AKTUALIZACJA”. Pierwotne stanowiska wszystkich stron pozostawiliśmy w materiale, aby czytelnik mógł poznać istniejące między nimi rozbieżności.
 

W 2023 roku burmistrz Człuchowa zapewnił rodzinę Antoniny Dzik, że po rozpoczęciu nauki w szkole PIANO będzie mogła „bez przeszkód” korzystać z windy i przejścia przez MOPS. Gdy dziewczynka rozpoczęła pierwszą klasę, przejście do windy od strony szkoły odbywało się jednak według harmonogramu i przez zamykane drzwi. MOPS podkreśla, że samego korzystania z windy nigdy nie ograniczano. Rodzina odpowiada: problemem od początku nie była winda, ale możliwość rzeczywistego dostania się do niej ze szkoły.

Antonina, nazywana przez bliskich Tosią, porusza się na wózku. Przed rozpoczęciem nauki jej rodzice szukali szkoły, w której będzie mogła funkcjonować możliwie samodzielnie. Wybrali Niepubliczną Szkołę Podstawową PIANO przy ul. Szkolnej 3 w Człuchowie.

W tym samym obiekcie działa Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. To przy jego części budynku w 2023 roku powstała winda.

Gdy miasto zapowiadało inwestycję w 2022 roku, samo wskazywało, że w budynku funkcjonuje m.in. prywatna placówka oświatowa, a brak windy mocno utrudnia osobom poruszającym się na wózkach dostęp do wyższych kondygnacji. 

Budowa kosztowała 521 tys. zł, z czego 150 tys. zł pochodziło z dofinansowania PFRON. Po uruchomieniu windy miasto informowało, że można nią dostać się z podwórka na każdą kondygnację obiektu. Ówczesna dyrektor MOPS zwracała przy tym uwagę, że wcześniejsze korzystanie ze schodołazu wymagało wcześniejszego zgłoszenia i pomocy drugiej osoby, a winda znacznie poprawiała dostępność. 

W 2023 roku miasto zapewniało: będzie można korzystać „bez przeszkód”

Rodzina Tosi chciała wiedzieć, czy winda będzie również realnym rozwiązaniem dla córki uczącej się w PIANO.

19 października 2023 roku burmistrz Ryszard Szybajło odpowiedział na pismo mamy dziewczynki. Z dokumentu przekazanego naszej redakcji wynika, że sprawę wcześniej analizowali burmistrz, jego zastępca, dyrektor MOPS oraz dyrektor PIANO.

Rodzinę poinformowano, że z chwilą rozpoczęcia przez Antoninę nauki w PIANO jej mama będzie mogła „bez przeszkód korzystać z windy i przejścia w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej”.

Miasto zapowiadało również zakup schodołazu i dostosowanie toalety.

Tosia rozpoczęła pierwszą klasę w roku szkolnym 2025/ 2026. Wtedy okazało się, że samo korzystanie z windy i możliwość dotarcia do niej ze strony szkoły są dwiema różnymi sprawami.

Winda dostępna, ale przejście według harmonogramu

MOPS w odpowiedzi na pytania Człuchów Info jednoznacznie stwierdza, że Antoninie nigdy nie ograniczano korzystania z samego urządzenia.

Według Ośrodka uczniowie PIANO – tak jak mieszkańcy, petenci i inne osoby – mogą korzystać z windy i wjechać nią na każde piętro MOPS w godzinach jego urzędowania.

W przypadku Antoniny (...) możliwość korzystania z windy nigdy w jakikolwiek sposób nie była ograniczana – przekazał MOPS

Dalsza część odpowiedzi pokazuje jednak, że problem dotyczył nie samej windy, lecz przejścia pomiędzy częścią zajmowaną przez szkołę a częścią MOPS, w której znajduje się dostęp do urządzenia.

Ośrodek potwierdza, że w roku szkolnym 2025/ 2026 przejścia Antoniny przez część MOPS odbywały się zgodnie z harmonogramem przekazanym przez szkołę. W kolejnym roku szkolnym MOPS zapewniał przejście przez swoją część budynku na parterze – przy przyjściu do szkoły, wyjściu, przejściu do windy czy powrotach z klasą. 

MOPS potwierdził również, że drzwi pomiędzy obiema częściami budynku są zamykane na klucz. Wprost przyznał też, że zdarzały się sytuacje, w których rodzic przy wyjściu musiał zadzwonić do Ośrodka i oczekiwać na pracownika otwierającego przejście.

AKTUALIZACJA: Mama Antoniny kwestionuje natomiast określenie tego jako sytuacji, które jedynie „się zdarzały”. Według niej w praktyce właśnie w ten sposób odbywało się korzystanie z przejścia – rodzic zgłaszał potrzebę jego otwarcia i oczekiwał na pracownika.

Taki mechanizm pojawia się również w przygotowanym przez MOPS projekcie porozumienia: przewidywano w nim otwieranie drzwi na czas przejścia uczennicy, przejście pod nadzorem wyznaczonego pracownika MOPS albo upoważnionego pracownika szkoły oraz otwarcie przejścia po zgłoszeniu potrzeby. 

Nie rozstrzyga to, jak często w praktyce rodzic musiał oczekiwać na pracownika. Pokazuje jednak, że zgłoszenie potrzeby otwarcia przejścia było elementem proponowanego sposobu jego organizacji.

Jednocześnie stanowisko instytucji pozostaje jasne:

Nie było i nie ma problemu dotyczącego korzystania z windy – odpowiada MOPS.

I właśnie tutaj znajduje się zasadnicza różnica pomiędzy oceną Ośrodka a stanowiskiem rodziny.

Mama Antoniny nie kwestionuje, że osoba znajdująca się już po stronie MOPS może wejść do windy i pojechać nią na wybrane piętro. Jej zdaniem nie rozwiązuje to jednak problemu uczennicy znajdującej się po stronie szkoły, skoro przejście pomiędzy obiema częściami budynku podlegało dodatkowym zasadom.

PIANO: edukacja Tosi miała odbywać się na parterze

Szkoła PIANO również odpowiedziała na pytania naszej redakcji.

Dyrekcja potwierdza, że w roku szkolnym 2025/ 2026 Antonina była uczennicą pierwszej klasy. Według szkoły organizację edukacji i przestrzeni dostosowano do jej potrzeb: na parterze znajdowała się klasa dziewczynki, przygotowano dostosowaną ławkę oraz toaletę dla osób z niepełnosprawnościami.

PIANO twierdzi również, że rodzice zostali poinformowani przy podpisywaniu umowy, że edukacja córki będzie organizowana na parterze. Zdaniem szkoły nie było więc konieczności przemieszczania się Tosi na wyższe kondygnacje.

AKTUALIZACJA: Mama Antoniny temu zaprzecza. Jak przekazała redakcji, przy podpisywaniu umowy nie było ustalenia, że wszystkie zajęcia córki będą odbywały się wyłącznie na parterze.

Nie umawialiśmy się w momencie podpisywania umowy, że Tosia będzie miała zajęcia tylko na parterze. Sama pani dyrektor PIANO w trakcie dowiedziała się, że to nie będzie „bez przeszkód” – przekazała mama dziewczynki.

Są to zatem dwie odmienne relacje dotyczące tego, co rodzice wiedzieli przed rozpoczęciem przez Antoninę nauki.

Szkoła potwierdza jednak wcześniejsze zgłaszanie harmonogramu godzin, w których Antonina miała korzystać z windy.

Szkoła ze względów bezpieczeństwa była zobowiązana do wcześniejszego zgłoszenia harmonogramu godzin. Porozumienie z MOPS ze strony szkoły wynikało przede wszystkim z troski o innych uczniów – pozostawienie drzwi przeciwpożarowych stale otwartych sprawia ryzyko swobodnego przemieszczania się petentów MOPS na teren szkoły, co mogłoby realnie zagrażać poczuciu bezpieczeństwa innych dzieci - czytamy w odpowiedzi.

Według PIANO zajęcia rewalidacyjne i terapeutyczne Antoniny odbywały się w odpowiednio wyposażonych gabinetach na parterze. 

Rodzina patrzy na to inaczej.

AKTUALIZACJA: Według matki córka nie mogła korzystać na takich samych zasadach jak pozostali uczniowie m.in. z sali informatycznej, świetlicy oraz części pomieszczeń wykorzystywanych do ćwiczeń i terapii znajdujących się na wyższych kondygnacjach. Jak relacjonuje, informatyka odbywała się dla Tosi z nauczycielem wspomagającym, a nie razem z całą klasą w sali informatycznej na pierwszym piętrze. Z kolei zajęcia z integracji sensorycznej i rehabilitacji – według mamy – nie odbywały się w przeznaczonej do tego sali na drugim piętrze.

Mama Tosi zwraca również uwagę, że poziom szkoły określany jako parter znajduje się na półpiętrze i prowadzą do niego schody. Jak przekazała, przez cały rok szkolny codziennie pomagała córce wraz z wózkiem pokonywać te schody – przy przyjściu i wyjściu ze szkoły, a także przy wyjściach klasy m.in. do biblioteki, kina czy na próby do MDK.

Szkoła przedstawia tę kwestię inaczej. PIANO utrzymuje, że organizacja edukacji Antoniny obejmowała parter, a zajęcia rewalidacyjne i terapeutyczne odbywały się tam w odpowiednio wyposażonych gabinetach. 

W tym zakresie relacje szkoły i rodziny pozostają rozbieżne.

Dostępność to nie tylko możliwość wejścia na lekcję. To również możliwość udziału w zajęciach odbywających się w innych pomieszczeniach, korzystania z przestrzeni wspólnych, uczestniczenia w przerwach i swobodnego przemieszczania się po szkole – argumentuje mama dziewczynki.

Miasto: oczekiwania rodziny wykraczały poza potrzeby dziecka

O stanowisko zapytaliśmy także Urząd Miejski w Człuchowie.

Oczekiwania rodziny Dzik w zakresie korzystania z windy zainstalowanej na potrzeby interesantów MOPS wykraczały poza faktyczne potrzeby małoletniej - przekazała redakcji sekretarz miasta Maria Pazda.

Urząd uważa, że Antonina mogła korzystać z windy w zakresie koniecznym do realizacji obowiązku szkolnego oraz pozostałych aktywności. Za organizację i zabezpieczenie przeciwpożarowe odpowiada natomiast dyrektor MOPS.

Rodzina nie zgadza się jednak z takim postawieniem sprawy.

Mama Tosi podkreśla, że oczekiwaniem rodziców nie była przebudowa całego budynku. Chodziło przede wszystkim o rzeczywisty i przewidywalny dostęp do istniejącej windy również od strony szkoły.

AKTUALIZACJA: AKTUALIZACJA: Mama Antoniny podkreśla, że jej zastrzeżenia nie dotyczą wyłącznie dostępu córki do przestrzeni wspólnych szkoły. Jej zdaniem możliwość zorganizowania części zajęć na parterze nie rozwiązywała problemu uczestnictwa Tosi w zajęciach, które pozostali uczniowie realizowali w pomieszczeniach na innych kondygnacjach.

Jednym z rozważanych rozwiązań był schodołaz

PIANO informuje, że przed rozpoczęciem nauki Antoniny miasto zaproponowało zakup schodołazu, a mama dziewczynki nie zgodziła się na tę formę przemieszczania córki.

Mama Tosi potwierdza, że temat zakupu takiego urządzenia się pojawiał. Wyjaśnia jednak, że rodzina nie traktowała go jako rozwiązania równoważnego windzie, szczególnie po otrzymaniu wcześniejszego pisemnego zapewnienia miasta o możliwości korzystania z windy i przejścia „bez przeszkód”. Rodzice oceniali też schodołaz jako rozwiązanie zbyt uciążliwe do codziennego korzystania przez córkę.

AKTUALIZACJA: Mama Antoniny przekazała również redakcji, że według jej relacji również dyrekcja PIANO nie zgadzała się na wykorzystanie schodołazu. Szkoła w przesłanym nam stanowisku wskazała na odmowę mamy dziewczynki, nie odnosząc się do tego, czy sama dyrekcja również nie akceptowała tego rozwiązania.

MOPS poinformował nas z kolei, że był przygotowany do przekazania szkole posiadanego schodołazu na podstawie umowy użyczenia.

Rodzina poszła do PFRON. Nie zapadło jednak rozstrzygnięcie

Spór nie zakończył się na rozmowach z miastem, szkołą i MOPS-em.

14 września 2026 roku mama Antoniny skierowała do PFRON skargę dotyczącą braku dostępności architektonicznej. W toku postępowania Fundusz zwrócił się do MOPS o informacje i dokumenty dotyczące działań podejmowanych w sprawie dziewczynki.

8 października PFRON umorzył postępowanie. Nie oznacza to jednak, że Fundusz przyznał rację MOPS-owi albo stwierdził, że dostępność została zapewniona prawidłowo.

Powód umorzenia był inny. W międzyczasie Antonina przestała być uczennicą PIANO. Jej mama poinformowała PFRON, że córka została przeniesiona do innej szkoły i nie planuje powrotu do PIANO nawet w przypadku usunięcia barier. Fundusz uznał więc, że zniknął aktualny związek pomiędzy żądaniem zapewnienia dostępności a korzystaniem przez Antoninę z tej szkoły. 

PFRON wskazał, że w takiej sytuacji nie może już wydać merytorycznego rozstrzygnięcia dotyczącego zapewnienia dostępności konkretnej osobie w konkretnym miejscu. Fundusz nie rozstrzygnął więc, która ze stron sporu miała rację.
 

Tosia zmieniła szkołę. Pytania zostały

Ostatecznie 17 września Antonina rozpoczęła naukę w Szkole Podstawowej w Myśligoszczy.

Spór jednak pozostał nierozstrzygnięty, bo dotyczy on nie tylko dostępności, lecz również przebiegu zdarzeń. Dokumenty i odpowiedzi stron pokazują, że nie ma sporu co do samego istnienia i działania windy. 

MOPS podkreśla, że korzystanie z samej windy nie było ograniczane. PIANO wskazuje, że organizację nauki dostosowano do parteru. Miasto uważa, że potrzeby związane z realizacją obowiązku szkolnego zostały zabezpieczone.

Rodzina przedstawia sprawę inaczej. Twierdzi, że problemem nie była techniczna możliwość jazdy windą, lecz dostanie się do niej z części zajmowanej przez szkołę oraz dostęp do pomieszczeń znajdujących się na innych kondygnacjach.

PFRON tego sporu już nie rozstrzygnie w ramach wszczętego postępowania, ponieważ po zmianie szkoły sprawa Antoniny stała się bezprzedmiotowa.

Pozostaje jednak pytanie szersze niż historia jednej uczennicy: czy obecność windy w budynku oznacza dostępność, jeśli droga do niej z części używanej przez osobę na wózku wymaga dodatkowych ustaleń i pomocy innych osób?

W Człuchowie to pytanie nie jest teoretyczne.